Kal-a lung awm (Kidney Stone) hi a na thawkhat hle a, "nau hrin ai pawha na" ti hial an awm thin. A hma thei ang bera kan hriat nan a symptoms leh kan ven theih dan i lo en ang u.
Kidney Stone Symptoms (A lang chhuak dante)
Kal-a lung a awm hian a tirah chuan hriat a har thin a, mahse a lo len deuh emaun, kal atanga zun thlitna dawt (ureter) a lo luh tawh chuan hengte hi a thleng thin:
Nâ vawrh tak: Hnungzang leh nâk, rîm hnuai lamah nâ nasa tak a awm thin. He nâ hi a lo kal thut a, a reh leh vut thin bawk.
Zun dâna danglamna: Zun a lo sen emaw, a lo uk deuh emaw thei. Zun a chhuah apianga tlem tê tê chauh zung thei leh zun rîm tui lo tak neih.
Khawsik leh luak chhuak: A nâ lutuk hian luak a tichhuak a, a chang phei chuan khawsik leh khurh hian thil a zui thin (hei hi chu infection a awm tawh tihna a ni thei).
Zun phet: Zun rualin a thak emaw, a nâ emaw thin.
Kal-a lung awm ven dan kawng 7
A enkawl aiin a ven (prevention) hi a hlu zawk a, hengte hi nitin nunah zawm hram tum rawh:
1. Tui in hnem rawh (Lian ber a ni)
Zun a lo tam hian lung siam thei thilte (calcium, oxalate) kha a tui ral vek thin. Nitin tui lian (3L-4L) in tum la, i zun rawng kha a pâr deuh emaw, a vâr deuh emaw reng tur a ni.
2. Chi (Salt) tlem ei rawh
Chi (sodium) hian zunah calcium a tirtam a, chu chu lung siamtu ber a ni. Chuvangin, thil ei hrawm (processed food) leh chi tamna thil pumpelh rawh.
3. Citric Acid tamna thil ei rawh
Theihmu, nimbu, leh lemon-te hian citrate an nei a, chu chuan lung insiam tur a dang thei. Tui i inin lemon tlem thlak ziah hi thil tha tak a ni.
4. Oxalate tamna thil fimkhur rawh
I kal-ah lung a awm tawh a nih chuan, oxalate tamna thil: palak (spinach), chocolate, leh 'nuts' hrang hrangte hi eitlem deuh a tha.
5. Sa (Animal Protein) tlem rawh
Sa (beef, pork, chicken) tam lutuk hian uric acid a ti sang a, lung a siam hma bik thin. Thlai atanga protein i hmuh tam hian i kal a hahdam zawk.
6. Calcium leh Vitamin C
Calcium hi tlem lutuk a tha lo bawk. Mahse, damdawi (supplements) hmanga lak aiin sâwng (milk, yogurt) atanga lak a him zawk. Vitamin C damdawi pawh hi ei tam lutuk hian lung a siam thei tih hriat tur.
7. Weight vawn that
Taksa a thau lutuk hian kal-a lung awm theihna 'risk' a ti sang a. Exercise lak hian taksa hriselna a vawn bakah kal hnathawh a tichak thin.
Note: I zunah thi a tel emaw, i nâ i tawrh zawh loh emaw chuan Doctor pan nghal vat a ngai a ni.
I nâk leh hnungzang lam hi a na deuh thin em?
Nâk leh hnungzang nâ hi ngaihmawh tham a ni tlangpui a, a chhan chu i kal (kidney) emaw, i nungzang ruh (spine) emaw, a nih loh pawhin i tihrawl (muscle) vang a ni thei.
A nât dan azirin a hnuaia mite hi han enfiah teh:
1. Kal (Kidney) nâ a ni em?
I nâk (flank area) leh i hnungzang hnuai lam, hriben (ribs) hnuai chiah hi a nih chuan kal nâ a ni thei.
A nât dan: A nâ zawk zawk (sharp pain) a ni tlangpui a, a lo kal thut a, a reh leh vut thin.
A kal kual dan: I nâk atangin i mal thleng (groin area) a kâp thla (radiate) thin em?
Symptoms dang: Zun a sat emaw, zun a harsa emaw, zun rawng a danglam (a uk/sen) chuan kal lam a ni thei lehzual.
2. Tihrawl (Muscle Strain) nâ a ni em?
I thil chawi rit vang emaw, i mut dan dik loh vang emaw a ni thei.
A nât dan: A nâ deuh ngut ngut a, i chet zawng (i kâwi zawng emaw, i kun zawng) hian a nâ a zual thin.
A kal kual dan: A nâ lai tak i hmet thei a, hmeh hian a nâ zual thin.
3. Nungzang Ruh (Spine/Disc) nâ a ni em?
Hnungzang ruh zawmna (disc) a lo tawlh (slip disc) emaw a nih chuan nâ a awm thei.
A nât dan: I ke thlengin a 'thawk' (numbness/tingling) a, i ke a zawi deuh emaw, i hnungzang a khawng (stiff) deuh emaw a nih chuan ruh lam a ni thei.
Engtin nge i awm ang?
Tui in tam rawh: I kal-ah lung emaw, hrik (infection) emaw a awm a nih chuan tui hian a pui thei hle.
A lum/vawta deuh: Tihrawl nâ a nih chuan 'hot water bag' emaw 'ice pack' hmanga deuh hian a ti ziaawm thei.
Inentir vat rawh: Hengte hi i neih chuan Doctor pan nghal vat a ngai:
Khawsik i neih tel chuan.
I luak a chhuah deuh reng chuan.
I zunah thi a tel chuan.
I nâ chu i mut thilh pawh a tihtheih loh chuan.
No comments:
Post a Comment
Lo comment ve rawh le.