VISITORS

Agriculture: huan a thlai chi hrang hrang chin dan.

 Huan neih leh thlai chin hi mahni intodelhna kawng pawimawh tak a ni a. Mizo ram boruakah hian thlai tam tak a chin theih a, a hlawhtlinna thuruk chu a hun (season) hriat leh lei (soil) enkawl thiam hi a ni.

Huan a thlai chi hrang hrang chin dan tlangpui chu hengte hi an ni:


1. Lei Buatsaih (Soil Preparation)

Thlai i tuh hmain lei kha a tha tawk em tih enfiah rawh.

  • Leitha (Manure): Ar ek, vawk ek, emaw bawng ek (a tawih tawh) lei nen pawlh hlawm la, ni tlemte pho phawt rawh.

  • Lei tih phut: Lei kha i cho phut  tur a ni a, tui tlin lohna turin 'drainage' tha tak siam rawh.

2. Thlai Chin Hun Bi (Seasonality)

Mizo ramah chuan season hnihah kan then thei tlangpui:

  • Thal (Feb - May): Hmarchar, bawkbawn, bean, vaimim, leh hmarchapui chi chin a hun.

  • Favang (Sept - Nov): Iskut, antam, broccoli, cabbage, leh thlai hnah hring (winter crops) chin a hun thung.

3. Thlai chi hrang hrang chin dan bik

  • Hmarcha & Bawkbawn: A chi kha tui no-ah darkar 12 vel chiah hmasa la, 'seedling tray' emaw bawm tlem-ah phul hmasa rawh. A lo tova hnah 4-5 a neih hnuah huanah sawn (transplant) chauh tur a ni.

  • Bean leh Vaimim: Hengte hi chu an chi kha lei-ah inchak 1-2 a thukah phum (direct sowing) tawp tur a ni. An inkâr kha fit 1-2 vel ni se a tha.

  • Antam & Thlai hnah: A chi kha i phul (scatter) hnuah lei tlemtein i vawm khat leh ang. An lo to hnim lutuk chuan a tlem then (thinning) a ngai thin, chutilochuan an thau thei lo vang.

4. Tui leh Ni (Water & Sunlight)

  • Ni: Thlai tam ber hian nitin darkar 6 tal ni (sunlight) an mamawh.

  • Tui: Zing emaw tlaiah tui pe thin la, a hnahah pe lovin a zung (root) lamah pe hram rawh. Hei hian 'fungus' natna lakah a veng thin.

5. Natna laka ven dan (Natural Pesticides)

Thlai hrik leh natna lakah hian 'Chemical' hman nghal loh tur a ni.

  • Thuruk: Nimbu tui emaw, sawntlung leh purunvar tui (Ginger-Garlic spray) hian thlai hrik tam tak a umbo thei.


6. Khuar leh Hnim (Mulching & Weeding)

Thlai bulah hnim a lo tam chuan thlai chakna tur an lo eisak thin. Chuvangin hnim thlawh fai (weeding) ziah tur a ni. Pawl (straw) emaw hnah rova thlai bul khuat (mulching) hian lei tui-hnai a vawng nung a, hnim a tito tlemtir bawk.

No comments:

Post a Comment

Lo comment ve rawh le.

Scientist hmingthang leh an thil hmuhchhuah te

  Khawvel Scientist Hmingthang Top 50 No. Scientist Hming Thil hmuhchhuah / Hnathawh ber 1 Isaac Newton Laws of Motion leh Gravity 2 Albert ...