Hmeichhia leh mipa taksa peng, nau thar siam tura ruahman (Reproductive System) te hi an inang lo hle a, an hnathawh pawh a danglam a ni. Science thiamna atanga kan thlir chuan hetiang hian a ni:
1. Mipa Reproductive System
Mipa taksa pengte hi a tlangpuiin pawn lamah an awm deuh vek a, zungat (sperm) siam leh pek chhuah kha an hna ber a ni.
Testes (Til): Hei hi mipa taksa pawn lama bawm (Scrotum)-a awm a ni. Hetah hian zungat (sperm) leh mipa hormone (testosterone) te a lo insiam thin.
Scrotum: Zun hrisel tak a lo awm theih nan taksa sa vut vut lakah a veng thin.
Vas Deferens: Zun lo chhuahna tur dawt (tube) a ni.
Penis (Zang): Zun leh chi lo chhuahna a ni a, mipat hmeichhiatna hman laia chi, hmeichhe taksa chhung (Vagina)-a thun luhna hmanrua a ni.
2. Hmeichhe Reproductive System
Hmeichhe pengte hi a tam zawk chu taksa chhung lamah an awm a, tui (egg) siam leh naute lo than lenna tur an ni.
Ovaries: Hmeichhia hian ovaries pahnih an nei a. Hetah hian hmeichhe tui (egg) leh hormone (estrogen & progesterone) te a lo insiam thin.
Fallopian Tubes: Ovaries atanga naute awmna (uterus) inkalpawhna dawt a ni. Hetah hian mipa zungat leh hmeichhe tui an intawng thin.
Uterus (Womb/Naute awmna): Naute a lo insiam a, thla 9 chhung a lo than lenna hmun a ni.
Cervix: Uterus leh vagina inkar a ni a, naute lo chhuah dawnah a lo zau thin.
Vagina (Serh): Mipat hmeichhiatna hman hmun leh thi lo chhuahna a ni a, "Birth canal" (naute lo chhuahna kawng) an ti bawk.
3. Engtin nge naute a lo insiam? (Fertilization)
Mipa zungat (sperm) leh hmeichhe tui (egg) te hi Fallopian tube-ah an lo intawng a. Chu chu Fertilization an ti a, chu atang chuan naute (embryo) a lo insiam tan ta thin a ni.
Intihfai (Health & Hygiene)
He taksa pengte hi an pawimawh em em a, enkawl uluk an ngai hle:
Inbual apiangin fai takin sil thin tur a ni.
Underwear (kekawrte) cotton-a siam, thawk thei leh fai hman ziah tur a ni.
Thil mak deuh (natna, vung, emaw tui rimchhia lo chhuak) a awm chuan doctor rawn hreh loh tur.
No comments:
Post a Comment
Lo comment ve rawh le.