VISITORS

Online-a pawisa lakluh dan (Make money online) tak tak

 Online-a pawisa lakluh dan hi a tak tak (legit) leh bumtu (scams) hriat hran a har hle thin. Mahse, i thiamna (skills) leh i hun i pe thei a nih chuan, in atanga sum lakluhna kawng rintlak tak tak a awm a ni.

A hnuaiah hian online-a pawisa i lakluh theih dan kawng hlawk leh rintlak zualte kan tarlang ang e:


1. Freelancing (I thiamna hralh rawh)

Hei hi online-a pawisa lakluh dan lar leh rintlak ber a ni. I thiamna bik (Graphic Design, Video Editing, Writing, Programming) kha midang tan i thawh sak thin a ni.

  • A hmun (Platforms): Upwork, Fiverr, leh Freelancer.com te hi khawvel pumah an lar ber.

  • Engtin nge i tan ang? Profile tha tak siam la, i hnathawh tawh (portfolio) tarlang rawh. A tirah chuan hlawh tlem deuhvin tan la, "Review" tha i neih poh leh i hlawh a lo sang tial tial ang.

2. Content Creation (YouTube, Facebook, Instagram)

I thil tuina (cooking, singing, teaching, comedy) kha video-ah siam la, mipui hmuhah vawrh chhuak rawh.

  • Hlawkna: Viewers i neih tam a, i followers an pun hian "Ads Revenue" (Fahniang) leh "Sponsorship" atangin sum i hmu thei.

  • Mizoramah: Tunlai hian Mizo YouTubers leh Facebook creators tam takin thla khatah sorkar hna aiin sum an la lut hnem zawk hial a ni.

3. Affiliate Marketing

Hemi hi thil siam chhuaktu (Amazon, Flipkart) te nena inzawmna siam a ni.

  • Hnathawh dan: Product pakhat kha i link (affiliate link) hmangin midang i promote sak ang a. I link atanga miin an lei hian "Commission" (5% - 15% vel) i nei thin.

  • A hmun: Amazon Associates hi tan nan a awm ber. WhatsApp Group emaw Social Media-ah i promote thei.

[Image showing how affiliate marketing works from link sharing to commission]

4. Online Tutoring / Teaching

Subject bik thiam i neih chuan online-in i zirtir thei.

  • Karkhat hna: Khawvel pum huapa zirtirna (English zirtirna ang chi) pekna Preply emaw VIPKid ah i apply thei a.

  • Course siam: I thiamna kha "Course" ah siam la, Udemy emaw i website-ah i hralh thei bawk.

5. Stock Photography / Footage

Thlalak i thiam a, camera tha i neih chuan i thlalakte kha i hralh thei.

  • A hmun: Shutterstock, Adobe Stock, leh Getty Images te hian i thlalak an hman apiangin i hlawh (royalty) an pe thin ang che.

6. Virtual Assistant (VA)

Mi lian emaw, sumdawng hausa tak takte hian an email lo chhang tur te, an appointment lo ruahman sak tur te, leh an social media lo enkawl sak tur VA an mamawh nasa hle. Remote-in (in atanga thawk) i thawk thei a ni.


Hriat tur pawimawh (Red Flags):

Online-a pawisa lakluh tum hian bumtu (scammers) lakah fimkhur a ngai hle:

  • "Registration Fee" dil che an nih chuan fimkhur rawh (Hna tak takah chuan pawisa i dil hmasa ngai lo).

  • "Kar khatah nuai khat hlawhna" tiha awlsam deuha sum hmuh theihna an tarlan chuan dawt a ni duh hle.

  • Innghahna: I thiamna i hralh (Freelancing) emaw, i hmanraw neih i hman (Content) kha a rintlak ber thin.

Online-a pawisa lakluh i tum hian, a tirah "skill" (thiamna) neih hmasak a ngai a. A hnuaiah hian thla khat (ni 30) chhunga Video Editing emaw Graphic Designing hmanga bul i tan theih dan tur ruahmanna (Step-by-Step Plan) kan siam ang e.


30-Day Online Earning Plan

Chawlhkhatna: Inzirtirna leh Thiamna Lakkhawm (Learning Phase)

A tirah chuan engmah thiam lo mah la a pawi lo, YouTube-ah hian zirtirtu tha tak tak an awm.

  • Ni 1–3: I tuina thlang rawh (Video editing, Logo design, emaw Content writing). Software hman tur thlang la (e.g., Video tan CapCut/Premiere Pro, Design tan Canva/Photoshop).

  • Ni 4–7: YouTube-ah "Basic Tutorials" en la, nitin darkar 2 tal thil thar zia (Practice) rawh. I thiamna kha a taka i hman loh chuan i thiam tak tak thei lo.

Chawlhkhnihna: "Portfolio" (Hnathawh tarlanna) siam

Miin hna an pek che nan i hnathawh an hmuh hmasak a ngai.

  • Ni 8–14: I thiamna hmangin thil 5 tal siam rawh.

    • Editing i thiam chuan: YouTube video tawi 1 minute vel edit rawh.

    • Design i thiam chuan: Facebook post emaw, Logo mawi tak tak 5 siam rawh.

  • Heng i hnathawhte hi Google Drive-ah emaw, Social Media-ah (Instagram/Behance) "Portfolio" atan dahkhawm rawh.

Chawlhthumna: "Client" (Hna petu tur) zawn (Hunting Phase)

Hemi hunah hian i thiamna kha i hralh (market) tan dawn a ni.

  • Ni 15–21: Fiverr leh Upwork ah profile siam rawh. I profile-ah khan i hnathawh (Portfolio) link kha tar la, miin an rin che nan "About Me" kha uluk takin ziak rawh.

  • Cold Outreach: Facebook Group (e.g., YouTubers Hub, Business Groups) te zawm la, "Hetiang hi ka thiam a, i hna lo thawh sak i duh em?" tiin mi be kual rawh.

Chawlh lina: Hna thawh leh "Review" lak (Earning Phase)

  • Ni 22–30: A tirah hlawh tam tak beisei nghal lovin, mi hna tlem tlem lo thawh sak rawh.

  • Customer Feedback: I hna i zawh rualin "Review" tha tak dil ziah rawh. Review i neih tam poh leh midang hnen atangin hna i hmu hnem tial tial ang.


Hlawhtlin nana thurawn (Pro-Tips):

  1. Nitin darkar 2-3: Online hna hi "part-time" a i tan a nih pawhin nitin hun i pek a ngai.

  2. English tlem thiam a tha: Khawvel pum huapa hna i zawn dawn chuan English-a inbiak thiam a hlawk em em.

  3. Hmanraw neih sa hmang rawh: Laptop i neih loh pawhin Phone hmanga Video edit emaw, Design (Canva) te hi a tih theih vek a ni.

Computer hmang hian Phone aiin hna a chak zawk a, software "professional" zawk i hmang thei bawk a, i hlawh pawh a sang hma zawk ang.

I tuina a zirin software hman tur leh inzirtirna tur (YouTube) tha zualte hetiang hian a ni ang:


1. Video Editing (I tuina a nih chuan)

Tunlai hian YouTube, Instagram Reels, leh Facebook-a vawrh chhuak tur Video Editor an hlu em em.

  • Software:

    • CapCut for PC: A thlawna hman theih a ni a, beginner tan a awlsam ber. Tunlai "Reels" edit nan a tha lutuk.

    • Adobe Premiere Pro: Industry standard a ni. Hemi i thiam chuan hlawh sang takin hna i hmu thei ang.

    • DaVinci Resolve: A thlawna hman theih a ni a, "Color Grading" (video hmelhmang tihdanglam) nan a tha ber.

  • Inzirtirna YouTube Channel:

    • Finzar: Video editing hmuhnawm tak leh awlsam taka zirtirtu.

    • Justin Brown - Primal Video: Premiere Pro leh CapCut basic zirtirna tha tak a nei.


2. Graphic Designing (Design i tuina a nih chuan)

Logo, Social Media Posters, leh YouTube Thumbnails siamte hi hna tamna a ni.

  • Software:

    • Canva (Web/PC App): Software harsa tak zir hman lo tan. Templates a tam a, pawisa i siam tan vat thei.

    • Adobe Photoshop: Thlalak edit nan leh Poster uluk taka siam nan.

    • Adobe Illustrator: Logo leh Vector art (a zau zawnga pawt pawha fiah reng) siam nan.

  • Inzirtirna YouTube Channel:

    • GFCGlobal: Software hrang hrang basic zirtirtu tha tak.

    • PiXimperfect: Photoshop thiam i duh chuan hepa hi a tha ber.


3. UI/UX Designing (App & Website Hmelhmang)

Hemi hi tunlaia hlawh sang ber leh "trending" ber a ni. App hmelhmang i siam sak dawn a ni.

  • Software:

    • Figma: A thlawna hman theih a ni a, PC-ah i "Install" kher pawh a ngai lo, "Browser" atangin a tih theih.

  • Inzirtirna YouTube Channel:

    • Flux Academy: UI/UX basic atanga a thiamna thlenga zirtirtu.


i hmachhawn dan tur:

  1. Software pakhat thlang la, vawiinah i PC-ah chuan Install rawh.

  2. YouTube-ah i software thlan hming chu "Beginner Tutorial" tiin search la, vawiinah darkar 1 tal lo en la, a thiamna (tools) hrang hrang kha lo hmet kual chhin rawh.

Video editing hi PC i neih phei chuan bul tanna hlawk thlawt a ni. A chhan chu thiamna (skill) satliah piah lamah, PC chak tak neih a ngai fo va, chu chu mi tinin an neih loh avangin "competition" a tlem deuh bawk.

I hna hmasa ber (First Client) i hmuh theih nan heng "Secret Tips" hi hmang rawh:


Video Editing-a Hna Hmuh Dan Tur (Step-by-Step)

1. "Niche" bik thlang rawh

Video editor zawng zawng hna thawh vek tum suh. Pakhat thlang bik la, chu mi-ah chuan thiam ber tum rawh:

  • Short-form Content: Reels, TikTok, YouTube Shorts (Tunlaia hna tamna ber).

  • Long-form Content: YouTube Vlogs, Documentaries, emaw Educational videos.

  • Corporate/Ads: Sumdawng ho tana commercial video tawi.

2. "Portfolio" siam dan fing

Hna i la thawh ngai loh avangin "Example" tur i neih a ngai.

  • Pro Tip: YouTuber lar deuh, an video edit-na la "raw" (edit loh) i hmuh theihte emaw, video thlalak (Stock footage) tlem la la, nangmahin i theihtawpa mawiin han edit rawh.

  • The "Before & After" Trick: Video chhia deuh kha engtin nge i tih hmelhmang (Color grading/Transitions) i thlak danglam tih kha tarlang rawh. Miin i thiamna an hmu chiang duh hle.

3. Clients zawnna hmun (Mizoram leh Pawn lam)

A. Mizoram chhungah (Local Clients):

  • Influencers & Businessmen: Instagram-ah Mizo influencer emaw, sumdawng (Clothes, Cafe, etc.) hmuhnawm lo deuhva video post thinte kha be (DM) rawh.

  • Sample pe hmasa rawh: "I video kha ka lo hmu a, i phal chuan a tawi (30 seconds) ka lo edit sak ang che nga, i duh chuan kan thawk dun dawn nia," ti rawh. A thlawna i tih sak phawt hian an "reject" phal lo tlangpui.

B. Khawvel huapin (International Clients):

  • Twitter (X): Video editor hna tamna ber a ni. "Hiring Video Editor" tiin search la, an rawn post zut zut mai ang.

  • Upwork & Fiverr: Profile uluk takin siam la, i Portfolio link kha dah rawh.

  • Behance: I video edit tawhte "showcase" nan hmang rawh.


4. Nitin i tih tur (The 30-Day Routine)

  • Ni 1-10: Learning Phase. YouTube-ah "Advanced Transition Techniques" leh "Color Grading" zir rawh.

  • Ni 11-20: Creation Phase. Video tawi 3-5 tal mawi takin edit la, Drive-ah link siam rawh.

  • Ni 21-30: Outreach Phase. Nitin mi 10 tal be (email/DM) rawh. Mi 100 i biak chuan mi 5-10 talin an chhang ngei ngei ang che.

Software Recommendation for PC:

  • CapCut for PC: Bul tanna atan a chak a, a awlsam em em (Reels tan a tha ber).

  • Adobe Premiere Pro: I thiam chhoh deuh hnuah "Professional" hna lak nan zir rawh.

No comments:

Post a Comment

Lo comment ve rawh le.

Scientist hmingthang leh an thil hmuhchhuah te

  Khawvel Scientist Hmingthang Top 50 No. Scientist Hming Thil hmuhchhuah / Hnathawh ber 1 Isaac Newton Laws of Motion leh Gravity 2 Albert ...